Περίληψη μαθημάτων

Διδάσκουσα: Βασιλική Ιορδάνου

Μάθημα 1ο: Εισαγωγικό. Γνωριμία με τους μαθητές και το υλικό που θα
επεξεργαστούμε καθ' όλη τη διάρκεια του διδακτικού έτους.

Μάθημα 2ο: Νεοελληνικός Διαφωτισμός. (ορισμός, οριοθέτηση και έμφαση σε
Διδασκάλους του Γένους, δηλαδή εξέχουσες μορφές του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, τα οποία ήταν Ιεράρχες της Ορθοδόξου Εκκλησίας, όπως ο Θεόκλητος Φαρμακίδης, Νεόφυτος Βάμβας, Δωρόθεος Πρώιος, Αθανάσιος Πάριος (Άγιος της Ορθοδόξου Εκκλησίας) και Ευγένιος Βούλγαρης).

Μάθημα 3ο: Ελληνική Επανάσταση. Σύνδεση με το προηγούμενο μάθημα, μέσω
της παιδείας αφυπνίζεται η ελληνική συνείδηση. Άνοδος του βιοτικού και
εκπαιδευτικού επιπέδου. Φιλική Εταιρεία (θα αναφέρουμε εξέχουσες μορφές της
Εκκλησίας που ήταν μέλη της μέσα από το Αρχεία του Φιλίμωνα και του Σέκερη
καθώς και μοναστήρια, τα οποία αποτελούσαν χώρο συνάντησης και ορκωμοσίας
των Φιλικών). Εθνεγερσία και προσωπικότητα του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄.
Εκκλησιαστικοί ηγέτες που πέθαναν ως αντίποινα του Σουλτάνου για την
Επανάσταση.

Μάθημα 4ο: Εθνοσυνελεύσεις και Πρωτόκολλα Λονδίνου (Εθνοσυνελεύσεις αναφορά με έμφαση στα άρθρα που αφορούν την Εκκλησία και τα Πρωτόκολλα του Λονδίνου που αποτελούν την ουσιαστική αναγνώριση του Νέου Ελληνικού Κράτους ως ανεξάρτητου Κράτους.

Μάθημα 5ο: Καποδίστριας Μέρος Α΄.

Μάθημα 6ο: Καποδίστριας Μέρος Β΄.

Μάθημα 7ο: Όθωνας Μέρος Α΄. Οργάνωση Ελληνικού Κράτους. Αντιβασιλείς. Διακυβέρνηση, περίοδος απόλυτης μοναρχίας.

Μάθημα 8ο: Όθωνας Μέρος Β΄. Ορθόδοξη Εκκλησία και Οικουμενικό Πατριαρχείο, Τόμος του 1850. Συνταγματική μοναρχία, μεγάλη ιδέα, κριμαϊκός πόλεμος.

Μάθημα 9ο: Χάτι Χουμαγιούν 1856 και τα επακόλουθα για τους Έλληνες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η ανάπτυξη των Ελλήνων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ιδιαίτερη αναφορά στην Τραπεζούντα και τον Άγιο Γρηγόριο Καλλίδη μητροπολίτη Τραπεζούντας, ο οποίος αποτέλεσε τον ειρηνοποιό κρίκο για την Ελληνική Κοινότητα της Τραπεζούντας και κατά την αρχιερατεία άκμασε η Ελληνική Κοινότητα κοινωνικά, εκπαιδευτικά.

Μάθημα 10ο: Χριστούγεννα (άνοιγμα μαθήματος με τα βυζαντινά κάλαντα). Αναφορά στην ιστορία τοποθέτησης της εορτής στις 25 Δεκεμβρίου. Αναφορά στους προφήτες που αναφέρουν για την γέννηση του Μεσσία (τόπος, γενεαλογικό δέντρο, ονομασία). Εξήγηση ονομάτων Εμμανουήλ και Ιησούς. Ανάλυση της Εικόνας των Χριστουγέννων. Αναφορά σε χριστουγεννιάτικα ήθη και έθιμα.

Μάθημα 11ο: Γεώργιος Α΄ (1863 – 1913). Μέρος Α΄.

Μάθημα 12ο: Γεώργιος Α΄ (1863 – 1913). Μέρος Β΄.

Μάθημα 13ο: Γεώργιος Α΄ (1863 – 1913). Μέρος Γ΄.

Μάθημα 14ο: 3 Ιεράρχες. Σύντομη ιστορική αναδρομή της εορτής και ιστορική αναφορά στην θεώρηση της εορτής των 3 Ιεραρχών ως προστάτες της Ελληνικής Παιδείας και των Γραμμάτων. Γιορτή που εγκαθίδρυση το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Πρώτες αναφορές από τις εφημερίδες της εποχής. Εξάπλωση της εορτής και στα ελληνικά σχολεία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Μάθημα 15ο: Κρητικό Ζήτημα. Συμβολή των μεγάλων μοναστηριών της Κρήτης στους απελευθερωτικούς αγώνες και την παιδεία της Κρήτης (πχ μονή Αρκαδίου, Μονή Οδηγήτριας, μονή Δισκουρίου, μονή Καλυβιανής κλπ).

Επίσκοπος Γερμανός Καραβαγγέλης, επίσκοπος Κορυτσάς και Πρεμέτης Φώτιος Καλπίδης.

Μάθημα 16ο: Μακεδονικός Αγώνας. Εστίαση στα ιστορικά γεγονότα της εποχής με τους μεγάλους αγωνιστές του μακεδονικού αγώνα. Αναφορά στα μοναστήρια του Αγίου Όρους και γενικά των μονών που υπήρξαν κρησφύγετα και τόποι συναντήσεων των αγωνιστών.

Μάθημα 17ο: Φωτισμένοι κληρικοί του Μακεδονικού Αγώνα

Μάθημα 18ο: Οι Έλληνες στις απαρχές του 20ου αιώνα και το κίνημα των Νεοτούρκων.

Μάθημα 19ο: Επανάσταση, το κίνημα στο Γουδί. Ιστορική ανασκόπηση των γεγονότων. Αναφορά στο ιστορικό πλαίσιο της εποχής. Ιδιαίτερη βαρύτητα ότι υπήρξε ένα κίνημα το οποίο δεν προκάλεσε αιματοχυσίες ωστόσο άσκησε επίδραση και άλλαξε τον τρόπο επιλογής των προσώπων που ασκούν εξουσία.

Μάθημα 20ο: Θωρηκτό Αβέρωφ 1911

Μάθημα 21ο: Ελευθέριος Βενιζέλος

Μάθημα 22ο: Πάσχα. Γεγονότα της Μεγάλης Εβδομάδας, Το ιστορικό πλαίσιο από τη στιγμή της προδοσίας μέχρι τη στιγμή της Ανάστασης.

Μάθημα 23ο: Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος 1912 – 1913. Ιστορικά γεγονότα. Χώρες που συμμετέχουν. Διεκδικήσεις των χωρών και τα σύνορα τους.

Μάθημα 24ο: Β΄ Βαλκανικός Πόλεμος 1913. Ιστορικά γεγονότα. Χώρες που συμμετέχουν. Διεκδικήσεις. Κίνδυνοι για τον Ελληνισμό. Οριστική λήξη και νέος καθορισμός συνόρων.

Μάθημα 25ο: Γενοκτονία Ποντιακού Ελληνισμού

Μάθημα 26ο: Επανάληψη και συζήτηση με τους μαθητές τι τους έκανε εντύπωση από όλα όσα άκουσαν και έμαθαν. Ποιο γεγονός τους προβλημάτισε περισσότερο και για ποιο λόγο. Τι ήταν αυτό που τους έκανε να αισθανθούν περήφανοι και τι είναι αυτό που τους κέντρισε περισσότερο το ενδιαφέρον. Επαναλήψεις μέσω παιχνιδιών