Ευθύς και πλάγιος λόγος

Όταν θέλουμε να περιγράψουμε ένα διάλογο, μπορούμε να το κάνουμε με δύο τρόπους:

•  Με ευθύ λόγο

Στον ευθύ λόγο μεταφέρουμε το διάλογο έτσι ακριβώς όπως τον ακούσαμε:

   - Έμαθα ότι αρρώστησες. Είναι αλήθεια;

   - Ναι, αλλά δεν ήταν τίποτα σοβαρό.

•  Με πλάγιο λόγο

Στον πλάγιο λόγο περιγράφουμε τον διάλογο που έγινε.

  Όταν ο Σωτήρης συνάντησε μια μέρα τον Αλέξανδρο τον ρώτησε αν είναι αλήθεια αυτό που έμαθε, ότι αρρώστησε. Ο Αλέξανδρος του απάντησε ότι ήταν αλήθεια, αλλά δεν ήταν τίποτα σοβαρό.

Για να μετατρέψουμε τον ευθύ λόγο σε πλάγιο χρειάζεται:

   - να προσθέσουμε τα ονόματα των προσώπων,

   - να χρησιμοποιήσουμε συνδέσμους για να ενώσουμε τις προτάσεις,

   - να χρησιμοποιήσουμε ρήματα όπως απάντησε, ρώτησε, είπε κ.ά.,

   - να αλλάξουμε το πρόσωπο των ρημάτων από πρώτο και δεύτερο σε τρίτο

Για να μετατρέψουμε τον πλάγιο λόγο σε ευθύ χρειάζεται: 

   - να γράψουμε τα λόγια μέσα σε εισαγωγικά σαν να τα ακούμε τη στιγμή που μιλάμε           ή χρησιμοποιώντας παύλες.

   - έξω από τα εισαγωγικά γράφουμε ποιος λέει τα λόγια

   - αλλάζουμε τους χρόνους των ρημάτων αν χρειάζεται, τα πρόσωπα και άλλες λέξεις           για να ταιριάζουν στα λόγια που λέγονται τώρα.

Παραδείγματα:

1. Μετατροπή από πλάγιο λόγο σε ευθύ:

     Πλάγιος λόγος:

     Ο γυμναστής τους είπε να παίξουν ποδόσφαιρο και τα παιδιά του είπαν ότι δεν               θέλουν.

     Ευθύς:

           - Να παίξετε ποδόσφαιρο, είπε ο γυμναστής στα παιδιά. 

          - Ποιος έγραψε τον Εθνικό Ύμνο, ρώτησε η κυρία.

          - Ο Διονύσιος Σολωμός, απάντησε η Μαρία.

2. Μετατροπή από ευθύ λόγο σε πλάγιο

    Ευθύς λόγος:

       - Πότε θα ξεκινήσετε, ρώτησε ο πατέρας.

       - Δεν ξέρουμε, απάντησαν τα παιδιά.

     Πλάγιος:

           Ο πατέρας ρώτησε τα παιδιά πότε θα ξεκινήσουν κι εκείνα απάντησαν ότι δεν                 ξέρουν.

      Ευθύς λόγος:

           - Γιατί γελάς, ρώτησε η δασκάλα τον Μιχάλη.

           - Θυμήθηκα ένα ανέκδοτο, είπε ο Μιχάλης.

     Πλάγιος:

     Η δασκάλα ρώτησε τον Μιχάλη γιατί γελούσε κι εκείνος απάντησε ότι θυμήθηκε ένα        ανέκδοτο.